Prof. Dr. Mercangöz, Kuşadası’nda tarihe ışık tutan kazıyı anlattı

Etnografya Müzesi Müdürü Doç. Dr. Dilek Maktal Canko’nun moderatörlüğünde gerçekleşen “Kuşadası Kadıkalesi Anaia İlk Dönem Kazıları” başlıklı söyleşiye; akademisyenler, öğrenciler ve tarih meraklısı vatandaşlar katıldı.
Kazı çalışmalarının başlangıç sürecini aktaran Prof. Dr. Zeynep Mercangöz, “Kazıya 2001 yılında müze kurtarma kazısı olarak başladık. İlk geldiğimizde buranın bu kadar çok katmanlı bir yerleşim olduğunu bilmiyorduk. Çalışmalar ilerledikçe Prehistorik dönemden Erken Tunç Çağı’na, Miken ve Helenistik dönemlerden Bizans ve Osmanlı dönemine kadar uzanan kültür katmanlarıyla karşılaştık. Bu süreçte genç arkeologlara eğitim ve deneyim kazandırdık; onları sahada yönlendirerek hem teknik bilgi hem de saha pratiği sağlamaya çalıştık. Kazı alanında yürütülen çalışmaların öğrenciler için eşsiz bir öğrenme ortamı oluşturduğunu vurguluyorum. Genç ekip, kazı alanında her buluntuya dokunarak ve her katmanı okuyarak tarihsel süreci öğrenme fırsatı buldu” diye konuştu.

“Buluntular Anaia’nın tarihine ışık tutuyor”
Kazılarda ortaya çıkan buluntulara değinen Prof. Dr. Mercangöz, “Özellikle Bizans dönemine ait yoğun buluntular, Anaia’nın Orta Çağ’daki önemini açık biçimde ortaya koyuyor. Kilise yapısında narteks, apsis ve synthronon gibi mimari unsurları açığa çıkardık. 5. yüzyıla tarihlenen ayazma ve vaftizhane yapısının altından çıkan 740 tarihli sikke, bize yapının deprem sonrası güçlendirildiğini gösterdi. Günlük yaşam buluntularında ise çok sayıda hayvan kemiği, ticari ortamda kullanılan kemikten cep terazileri ve Orta Çağ’a tarihlenen tuğlalar üzerinde pati izleri karşımıza çıktı. Bu buluntular, Anaia’nın tarihine ışık tutuyor ve kazının sahadaki her ayrıntıyı belgeleyerek geçmişi gün yüzüne çıkardığını görüyoruz” diye konuştu.
Söyleşi sonunda Doç. Dr. Dilek Maktal Canko, Prof. Dr. Zeynep Mercangöz’e “Teşekkür Belgesi” takdim etti.

Denizcilik tarihi Urla’da hayat buldu: Tarihte bilinen ilk tekneler birebir yapıldı

İzmir’de faaliyet gösteren 360 Derece Tarih Araştırmaları Derneği, yaklaşık 17 yıldır deneysel deniz arkeolojisi konusunda araştırmalar yaparak projeler gerçekleştiriyor. Projeler kapsamında, antik dönemde kullanılan tekneler, dernek tarafından elde edilen bilgilerle beraber o dönemin koşullarına uygun olarak birebir yapılıyor. Dernek şu ana kadar tarihte bilinen ilk tekne olan Uluburun, ilk savaş teknesi Kybele ve Fenike Teknesi’ni birebir yeniden inşa etti.

Antik dönemde yolculuğu canlandırmak amacıyla hedef İspanya
Dernek üyeleri ve gönüllüler, antik dönemde yapılan yolculuğu yeniden canlandırmak amacıyla 2009 yılında Kibele Teknesi ile Foça’dan Marsilya’ya gitmeyi başardı. Derneğin yeni hedefi ise aynı antik dönemde olduğu gibi Fenike Teknesi ile İspanya’ya gidebilmek.

17 yıldır deneysel arkeolojik çalışmalar yürütüyorlar
360 Derece Tarih Araştırmaları Derneği Üyesi Teknik Ressam Mualla Erkut, 2004 yılından itibaren deneysel arkeoloji projeleri gerçekleştirdiklerini ve Anadolu’nun çok önemli bir tarih yatağı olduğunu söyledi.
Erkut, insanlık tarihinin en önemli detaylarının Anadolu topraklarında ve onu çevreleyen denizlerde bulunduğunu belirterek, “Bu denizlerde birçok batık var. Biz de deniz arkeolojisiyle ilgili antik dönemde teknelerin yapımı ve hareket ettirilmesi, yolculuk yapılması konularında araştırma ve projeler yapıyoruz. Deneysel arkeoloji çok önemli. Çünkü elimizde yeterli kanıtlar olmadığı için bunlarla ilgili deneyler yapmak gerekiyor” dedi.

Mualla Erkut: “Fenike Teknesi ile İspanya’ya gitmeyi hedefliyoruz”
Son olarak Fenike Teknesi’nin replikasını yaptıklarını ifade eden Mualla Erkut, “Fenikeliler, Akdeniz’de çok önemli bir uygarlık ve inanılmaz bir ticaret ağı kurmuşlar. Hatta Cebelitarık’tan bile çıktıkları söyleniyor. Bu da onlara ait çok özellikli bir tekne. Teknenin başında ‘Hipoi’ dediğimiz at başı var. Yelkenli bir tekne. 17 senenin sonunda bu tekneyi tamamıyla ‘kavela zıvala’ yaptık, yani bu teknede hiç çivi kullanmadık. Bu tekneyi çok hafif yaptık, toplam ağırlığı 6 ton. Kibele 24, Uluburun 30 tonluk bir tekne. Bu çok hafif oldu ve çok iyi yelken yapıyor. Geçen sene denize indirdik ve deneme seferi yaptık. Fenike Teknesiyle de İspanya’ya gitmeyi hedefliyoruz” diye konuştu.

62 günlük tarihi tekne yolculuğuyla Marsilya’ya ulaşmışlardı
Fotoğraf sanatçısı Selva Egeli de, Kybele Teknesi’nin M.Ö. 600’lü yıllarda kullanıldığını ve bir savaş teknesi olduğu söyledi. 2009 yılında Kybele’nin birebir aynısını yaparak tıpkı milattan önce 600’lü yıllarda olduğu gibi Phokaia’den (Foça) çıktıklarını ve Marsilya’ya ulaştıklarını hatırlatan Selva Egeli, “O zamanlarda gerçekleşen aynı yolculuğu bu tekneyle yaptık. Bu tekne kürek ve yelkenle hareket edebiliyor. Yolculuğu yaparken gönüllü sporcularımız da vardı. Biraz basık bir tekne ve içinde yaşam çok kolay değil. Gönüllü bir gruptan oluştuğumuz için sorun çıkarmadan yolculuğumuza devam ettik. Foça’dan başlayarak Yunanistan kıyılarından Marsilya’ya kadar geldik. Yolculuğumuz yaklaşık 62 gün sürdü. Avrupa’da böyle bir tekne olmadığı gibi bizim gibi de birebir replika çalışması yapılan projeler zaten çok yok” dedi.

Selva Egeli: “Şanslıydık tarih tekerrür etmedi”
Tarihte bilinen ilk tekne olan Uluburun Teknesi’nin replikasını da yaptıklarını kaydeden Selva Egeli, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Tarihi günümüzden 3 bin 300 yıl öncesine dayanıyor. Uluburun Teknesi, o zamanların kargo teknesi ve Kıbrıs’a giderken Kaş yakınlarında batmış olan bir tekne. Biz de birkaç kez İstanbul’a ve Bodruma’a giderek tekneyi sergiledik ama esas amacımız Kıbrıs’a gidip onların yaptığı yolculuğun bir parçasına şahitlik etmekti. Açık denizdeyken korkunç bir rüzgarla karşılaşmıştık. Gece vaktiydi, tahtalardan sesler geliyordu ve de teknenin asıl battığı yere 8 mil kadar uzaktık. Şanslıydık tarih tekerrür etmedi. Bu teknelerde motor yok, çivi yok, tuvalet yok. İçerisinde yaşam kolay değil. Bu da biraz onlarla empati yapabilmemizi de sağlıyor.”(İHA)

Urla Haber

İzmir, Göbeklitepe’nin tarihine yolculuk yaptı

“Tarihin sıfır noktası” olarak belirtilen UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki Göbeklitepe konulu fotoğraf yarışması, geçen yıl Şanlıurfa’nın Haliliye Belediyesi tarafından düzelendi. Yarışmada dereceye giren 63 fotoğraf ise İzmir’deki Kültürpark Sanat Galerisinde sanatseverlerin beğenisine sunuldu. Açılışta, Şanlıurfa’nın meşhur sıra gecesi sanatseverleri eğlendirirken, yine kentin yöresel lezzetlerinden olan çiğ köfte ikramı da yapıldı. Haliliye Belediyesi ve İzmir Şanlıurfalılar Federasyonu iş birliğiyle düzenlenen serginin açılışına İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, AK Parti İzmir Milletvekili Necip Nasır, AK Parti İl Başkanı Kerem Ali Sürekli, İzmir Şanlıurfalılar Federasyonu Başkanı Ferit Mızraklı ile siyasi parti temsilcileri katıldı. Sergi, 29 Eylül Çarşamba gününe açık kalacak.

İzmirlileri sergiyi gezmeye davet etti
Haliliye Belediye Başkanı Mehmet Canpolat’ın selamlarını ileten Haliliye Belediyesi Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürü Ahmet Hamdi Çiçek, “12 bin yıllık tarih, İzmir’de sanatseverlerin beğenisine sunuldu. Göbeklitepe’mizin fotoğraflarını, İzmir’de sıra gecesi ve çiğ köfte ikramı organizasyonu ile sergilemeye başladık. Göbeklitepe, 12 bin yıllık tarihi ile dünya tarihini altüst etmiş bir arkeolojik alan. UNESCO tarafından Dünya Mirası Kalıcı Listesi’nde yer almış bir eser. Bu heyecan uyandıran arkeolojik alanın yurtta ve tüm dünyada tanıtılması adına Haliliye Belediyesi olarak çeşitli etkinlikler yapıyoruz. Bu etkinliklerimizin ve tanıtım faaliyetlerimizin arasında yer alan Göbeklitepe konulu fotoğraf yarışmasında derece almış eserler burada sergilenmeye başladı. Tüm İzmirlileri bu 63 fotoğrafı görmeye ve tarihe yolculuk yapmaya davet ediyoruz” dedi.

“Dünya markası olmasını istiyoruz”
Tüm yerli ve yabancı turistleri, insanlık tarihinin şekillendiği Göbeklitepe’yi, Şanlıurfa’yı ve Haliliye’yi görmeye davet ettiklerini belirten Çiçek, “Göbeklitepe, İngiltere’deki Stonehenge’ten 7 bin 500 yıl, Mısır piramitlerinden 7 bin yıl daha eski olan bir arkeolojik alan ve biz bu alanında dünya markası olmasını istiyoruz. Bugün Amerika’daki Birleşmiş Milletler Sergi Salonu’ndaki Göbeklitepe replikasının sergilenmesi bizleri gururlandırıyor. Biz bu tür girişimlerden dolayı Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’a da teşekkür ediyoruz” diye konuştu.

“Büyük mutluluk duyuyoruz”
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer de, “Haliliye Belediye Başkanımıza, Şanlıurfa Federasyon Başkanımıza, emek veren herkese teşekkür ediyoruz. Çünkü insanlık tarihinin belki en önemli dönüm noktalarından biri, avcılık toplayıcılıktan yerleşik hayata geçtiği ilk alan burası. Bu bereketli topraklarda insanlık tarihini anlamak için bütün ipuçlarının sunulduğu bir alan. Bu alanın sergisinin İzmir’e taşınmasından büyük mutluluk duyuyoruz” ifadelerine yer verdi.
Sergiyi gezen ziyaretçiler, sıra gecesinde halay çekerek eğlendi.

Urla Haber