Omicron varyantında bir iyimser bir de kötümser tahmin

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi (İKÇÜ) Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Öğretim Üyesi ve Sağlık Bakanlığı Korona virüs Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Alper Şener, İstanbul’da 1, İzmir’de de 5 vaka olarak açıklanan Omicron varyantına ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Prof. Dr. Alper Şener, “Erken veriler, Omicron varyantının daha önceki varyantlardan genetik olarak çok farklı olduğunu gösteriyor. Bize ‘İyi yönde bir değişim mi olacak acaba?’ dedirten şey şu; normal mevsimsel korona virüs genom dizisi ile Omicron varyantındaki genom dizisi arasında çok benzerlik var. Bu, daha önceki varyantlarda görmediğimiz bir benzerlik. Bu benzerlik, bir nevi Omicron varyantının mevsimsel korona virüslerine dönme yönündeki adımı olabilir ya da bundan sonraki varyantlardan önceki ilk adımı olabilir. İyimser tahminle baktığımızda, bu evcilleşmeye dönen bir virüs olabilir. Kötümser tahminle ise bir değişimle birlikte sahip olduğu iyi özellikleri kaybederek tekrar kötü özellikler kazanan başka bir varyant forumuna dönebilir. Bunu engelleyecek olan tek şey, aşılanarak toplumdaki virüs yükünü azaltmak. Biz virüs yükünü azaltmadığımız sürece bu varyantlar başımızın derdi olacak” diye konuştu.

“Diğer varyantlardan kritik noktalarda ayrılıyor”
Güney Afrika’da kasım ayının ilk haftasında Omicron varyantının ortaya çıktığını hatırlatan Prof. Dr. Şener, “Bu varyant, diğer varyantlardan kritik noktalarda ayrılıyor. En önemli nokta, bulaşıcılığının Delta varyantlarına göre 4-5 kat yüksek olması, yani hızlı yayılması. Güney Afrika’da 1-1,5 ayda neredeyse sahada dolaşan varyantların tamamı Omicron varyantı oldu. Oradaki saha verilerine bakıldığı zaman hastalığın daha hafif seyrettiğini biliyoruz. Burun akıntısı, burun tıkanıklığı, tat-koku kaybı gibi semptomların daha nadir olduğunu, hatta tat-koku kaybının hiç olmadığını anlatıyorlar. Eklem ve kas ağrısı gibi bulguların daha az olduğunu ve daha kısa sürdüğünü bildiriyorlar. Delta, Delta Plus ya da standart Covid-19 hastalarında yaklaşık 5-7 gün süren bu tip semptomların yaklaşık 2-3 gün sürdüğünü, ciddi bir kesimin ayaktan takip edildiğini biliyoruz. Yine bildiğimiz kadarıyla solunum cihazına bağlanma ve yoğun bakıma yatış oranlarında da Güney Afrika’da herhangi bir artış yok” sözlerine yer verdi. Analizi yapılan olguların, aşılı ya da hastalığı atlatmış grup olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Şener, antikor olmayan ve aşısız grupla karşı karşıya kalındığında, virüsün ölümcül ve yoğun bakıma yatış oranının daha yüksek olabileceğini söyledi. Şener, aşısız gruptaki olgular oldukça ister istemez yoğun bakıma yatış, ölüm ve sağlık sisteminde tıkanma meydana geleceğini ifade etti.

“Türkiye’de bir kırmızı alarm durumu söz konusu değil”
Yapılan çalışmalara göre, aşıların Omicron’a karşı antikor blokajı sağladığının görüldüğünü kaydeden Prof. Dr. Alper Şener, sözlerini şöyle sürdürdü: “Yani mevcut aşıların Omicron varyantına yeterli seviyede bağışıklık sağladığını laboratuvar verilerine göre söyleyebiliriz. Ancak bu, sahada farklı olabilir. Çünkü bu daha çok teorik ve kısmi pratik bir deney. Sahada baktığımızda, olgu sayısı arttıkça hastaneye yatışın artabileceğini tahmin ediyoruz. Ölüm sayıları artabilir. Türkiye’deki aşılama oranı, çok Avrupa Birliği ülkesinden yüksek. Dolayısıyla hali hazırda Türkiye için Omicron varyantı için olağanüstü bir durum söz konusu değil. Bir kırmızı alarm durumu söz konusu değil ama bu önümüzdeki aylar içerisinde olmayacağı demek değil.”

Aşı vurgusu
Türkiye’deki 6 Omicron varyantı vakasının yaygınlaşması için ortalama 1,5-3 aylık bir zaman dilimi olduğunu dile getiren Şener, “Tahminen mart ayına kadar Avrupa Birliği ülkelerinde dolaşan varyantların yüzde 70-75’i Omicron varyantı olacak. Dolayısıyla Türkiye’de de yüzde 70’e ulaşması mart ayını bulabilir. Bizde aşılanmamış popülasyonun bir an önce aşılanması lazım. Çünkü aşı, Omicron’a karşı koruyor. Üçüncü doz zamanı gelmiş olanların da üçüncü dozlarını olması gerekiyor. Hiç taviz vermememiz gereken konu ise maske, mesafe ve hijyen” ifadelerini kullandı. Şener, İzmir’in aşılamada çok iyi bir noktada olduğunu, Omicron varyantlarının 5’inin İzmir’de görülmüş olmasının İzmirlileri tedirgin etmemesi gerektiğini belirtti. Prof. Dr. Şener, İzmir’deki örneklerin analiz için gönderilmesi sebebiyle bu varyantların İzmir’de 5 vaka olarak yansıdığını kaydetti.(İHA)

Urla Haber

Uzmanlar Omicron varyantını yorumladı: “Şimdi 6 kişi, kısa süre sonra 6 bin kişi”

İngiliz ve Delta varyantının ardından, dünya gündemine Güney Afrika’dan giren Omicron varyantı hızla yayılmaya devam ediyor. Diğer iki varyantlarla mukayese edildiğinde çok hızlı bulaşıcılığı olduğunu dile getiren Medicana International İzmir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Serhan Sakarya, diğer varyantlara göre hafif klinik bir tablo ile seyretmesinin bir teselli olduğunu; ancak bu varyantın çok çok daha tehlikeli bir varyantın habercisi olabileceğini söyledi.

Virüs mutasyonlarının her zaman Omicron gibi devam etmeyeceğini dile getiren Prof. Dr. Sakarya, “Virüs, daha fazla bulaşırsa daha çok insan enfekte olacak ve daha fazla mutasyon yaşayacağız demektir. Bizim esas istediğimiz, virüsün insanlarda ciddi hastalık yapabilecek dolaşımını engellemek. Bunun için de yapılacak şey basit, aşılanmak. Omicron, fazla bulaşması dışında çok tehlikeli değil; ama çok çok tehlikeli. Fazla bulaşmak virüsün mutasyonuna neden olan bir şey. Zannetmeyin ki her zaman böyle mutasyonlar olacak. İki gün sonra virüsün nükleer yapısında oluşabilecek bir mutasyon daha öldürücü, çok daha hızlı bulaşan bir hastalık olarak karşımıza gelebilir” dedi.

Türkiye nüfusunun yüzde 56’sının çift doz aşılı olduğunu belirten Prof. Dr. Sakarya, aşılanmış bir kişinin yoğun bakımda tedavi görme riskinin büyük oranda azaldığının altını çizerek, “Bir de işin mali boyutu var. Covid yönünden yoğun bakım tedavisi gören bir hastanın devlete maliyeti ortalama 15 bin lira civarında. Bazı hastalarınki 100 binler seviyesine çıkarken bazı hastalarınki 3-4 bin lira civarında. Çift doz aşının maliyetinin ise yaklaşık 15 dolar civarında olduğunu ve pandemi başından bu yana binlerce kişinin yoğun bakım tedavisi gördüğünü düşünecek olursak, yüzbinlerce kişinin aşılanabileceğini söylemek mümkün. Biz bilim insanları, ‘aşı olun’ çağrısı yaptığımızda bazı aşı karşıtları, ‘hangi firmanın adamısın, ne çıkarın var’ diye cevap veriyorlar. Aşı karşıtı olanlara sormak istiyorum acaba onlar hangi amaca hizmet etmekteler, bunu sorgulamak gerek” şeklinde konuştu.

“1 ay sonra vaka sayısı pik yapacak”
İzmir’de 5 vaka görülmüş olmasının tamamen rastlantı olduğunu söyleyen Prof. Dr. Sakarya, “Önümüzdeki iki ay çok kötü geçecek. Dünya zaten önlemlerini alıyor; ama Türkiye’de alınan bir önlem yok. Ve ne yazık ki insanlar artık Covid’i ciddiye almıyor ve her gün 200’e yakın insan ölüyor. Ocak ayı gibi yeni varyantın pik yapacağı bir döneme gireceğiz. İngiliz varyantı çıktığında Türkiye’de pik yaptı, Delta varyantı çıktığında da aynı şeyleri yaşadık; çünkü bulaşıcıydı. Yeni varyant bu iki varyanttan da daha bulaşıcı. Sayın Bakan rakamı 6 olarak açıkladı; ancak yakında 600, kısa süre sonra 6 bin vaka olacak ve sonrasında hakim güç haline gelecektir. Varyantların gidişatları hep böyle olur” dedi.(İHA)

Urla Haber

290 genetik varyant menopozun gelişini ve yaşlanmayı belirliyor

Doğum anında, bir kadın hayatı boyunca sahip olacağı tüm yumurtalara zaten sahiptir. Yıllar geçtikçe, bu hücreler her adet döngüsü sırasında olgunlaşır ve dökülür. Bu süreç, örneğin bir kişinin doğurganlık yıllarını, üreme yaşlanma oranlarını ve menopozun gelişini belirler. Fakat bu yolun az ya da çok hızla ilerlemesini hangi faktörler belirler? Bu Çarşamba günü ‘Nature’ dergisinde yayınlanan yeni bir araştırma, kadınların üreme hayatını etkileyen yaklaşık 300 genetik varyantı tanımlıyor.

180’den fazla uluslararası araştırma merkezinin çabalarını bir araya getiren çalışma, 23andMe ve Birleşik Krallık’taki Unit Blobank gibi girişimler aracılığıyla dünya çapında yüz binlerce kadının genetik analizine dayanıyor. Bu verilerin gözden geçirilmesi, bugüne kadar bilinen 56’ya kıyasla, üreme yaşamı ile ilgili toplam 290 genetik faktörün tanımlanmasını mümkün kılmıştır.

Bu çalışmanın yazarları, bu bilgilerin hangi kadınların erken menopoza sahip olabileceğini tahmin etmeye yardımcı olabileceğini savunuyor.

Araştırmaya göre, bu fenomene dahil olan genlerin çoğu, DNA onarım süreçleriyle ilgili. Bunların büyük bir kısmı kişinin genetiği tarafından belirlenir ve bu nedenle doğumdan önce zaten aktiftir. Ayrıca, CHEK1 ve CHEK2 olarak bilinen ve üreme yaşamının süresinde ve genel olarak bu fenomende yer alan biyolojik süreçlerde önemli bir rol oynayabilecek iki hücre döngüsü kontrol yolunun keşfini vurgulamaktadır.

Genetik faktörler

Çalışma ayrıca, bu genlerin değiştirilmesinin gerçekten bir fark yaratıp yaratamayacağını görmek için kağıdın keşiflerini laboratuvarlara aktardı. Farelerde yapılan bir deney, örneğin CHEK1 enziminin aktivitesinin arttırılmasının, hayvanların üreme yaşamında %25’lik bir artışa neden olduğunu gösterdi. Aynı şekilde CHEK2 genini aktif olarak taşımayan kadınların ortalamadan 3.5 yıl daha geç menopoza girdiği de tespit edildi.

“DNA onarımı için gerekli proteinleri üreten genlerden ikisinin (CHEK1 ve CHEK2) tam tersi şekilde çalıştığını gördük. CHEK1 üretimi daha fazla olan dişiler daha fazla yumurta ile doğar ve bu nedenle tükenmeleri daha uzun sürer. Doğal yol, Bu çalışmanın yazarlarından biri ve Barselona Özerk Üniversitesi (UAB) Biyoteknoloji ve Biyotıp Enstitüsü ekibinin başkanı Ignasi Roig, böylece üreme ömrünü uzatıyor “, diye açıklıyor.

“Aksine, CHEK2 genini sildiğimizde, dişilerin aynı sayıda yumurta ile doğduğunu, ancak bunların tükenmesinin daha uzun sürdüğünü bulduk. Bu, CHEK2’nin aktivasyonunun, yaşam boyu yetişkin farelerin yumurtalarının ölümüne neden olabileceğini düşündürmektedir. “, kurum tarafından gönderilen bir basın açıklamasında araştırmacıyı ekliyor.

Araştırma ayrıca erken menopozun kadın sağlığı üzerindeki etkisini de inceledi. Analizin önerdiği gibi, erken menopoz tip 2 diyabet riskini artırabilir ve daha zayıf kemik sağlığı ve artan kırık riski ile bağlantılıdır. Aksine, bu fenomen yumurtalık ve meme kanseri gibi bazı kanser türlerinin riskindeki azalmayla da ilişkilendirilmiştir.

Urla Haber