Ebru sanatı ve yapay zeka aynı tabakta

İzmirli akademisyenler tarafından geliştirilen özel seramik koleksiyonu, servis ekipmanlarını lezzetin kültürel birer anlatıcısına dönüştürdü.
Gastronomi deneyiminde servis edilen tabağın yalnızca bir araç değil, lezzetin ve kültürün bir parçası olduğu fikrinden yola çıkan Yaşar Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Endüstriyel Tasarım Bölüm Başkanı Doç. Dr. Selin Gençtürk ile Dr. Didem Dönmez Karagözler, dikkat çeken bir çalışmaya imza attı. Akademik araştırmalar doğrultusunda hayata geçirilen “Veriden İze | İzden Ege’ye” projesi; Ege Bölgesi’nin doğası, zeytinyağı kültürü ve kıyı yaşamını çağdaş bir tasarım diliyle sofralara taşıyor.

Şeflerle birebir
Yapay zeka teknolojisiyle Ebru sanatının çizgilerini seramik tabaklara yansıtan ekip, tasarım sürecinde profesyonel şeflerle birebir çalıştı. Yemeklerin türüne göre özel tabağın kullanıldığı koleksiyonda, özellikle beşinci temel tat olan “umami” lezzetini öne çıkaracak sunumlar tasarlandı. Tabakların renk, doku ve formları, yemeğin tadını ve sunumunu destekleyecek şekilde geliştirildi.

Kültür, gastronomi ve tasarım
Çalışmanın kültürel mirası görünür kılmayı amaçladığını belirten Yaşar Üniversitesi Endüstriyel Tasarım Bölüm Başkanı Doç. Dr. Selin Gençtürk, “Gastronomi deneyiminin yalnızca yemekle değil, kullanılan servis ekipmanıyla da şekillendiğine inanıyoruz. Yapay zeka destekli yöntemlerle geleneksel motifleri yeniden yorumlayarak kültür, gastronomi ve endüstriyel tasarım arasında yeni bir köprü kurduk” ifadelerini kullandı.
Seramiğin kültürel hafızayı taşıyan bir anlatım aracı olduğunu vurgulayan Dr. Didem Dönmez Karagözler ise “Her bir seramik parça, Ege’nin doğasından, kıyılarından ve gastronomik hafızasından izler taşıyor. Geleneksel seramik üretimini çağdaş tasarım ve yeni teknolojilerle buluşturarak kültürel mirasın günümüz tasarım anlayışı içerisinde yeniden yorumlanmasını amaçladık” dedi.

Hedef Türkiye tasarım atlası
Türkiye’nin gastronomi kültürünü uluslararası alanda görünür kılmayı hedefleyen proje ekibi, bu çalışmayı ilerleyen süreçte Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesini kapsayan geniş ölçekli bir “Tasarım Atlası”na dönüştürmeyi planlıyor.
Koleksiyon son olarak, “Veriden İze | İzden Ege’ye” sergisiyle İzmir Ticaret Odası Sergi Salonu’nda sanat ve tasarım severlerle buluştu.

Yükselen sıcaklıklara yer altından çözüm

Yaz aylarında tüm ülkeyi etkisi altına alan rekor sıcaklıklar, ev ve iş yerlerinde klima kullanımını kaçınılmaz hale getiriyor. Ancak binaları serinletirken dışarıya sıcak hava üfleyen standart klimalar, şehirlerdeki sıcaklık artışını daha da hızlandırıyor. Bu durum yalnızca enerji talebini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda şehirlerde hissedilen sıcaklığı da artırıyor.
Yaşar Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mustafa Tutar’ın yürütücülüğündeki Bilimsel Araştırma Projesi kapsamında, binaların içindeki bunaltıcı sıcağı sokaklara değil yeraltına yönlendiren sistem, hem bina içi konforu artırmayı hem de şehirlerde giderek büyüyen kentsel ısı adası etkisini azaltmayı amaçlıyor.
Yürütücülüğünü Prof. Dr. Mustafa Tutar’ın üstlendiği, araştırmacı olarak ise Enerji Yönetimi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Arif Hepbaşlı, Dr. Öğretim Üyesi Aslı Tiktaş ve Yağız Ali İlmi Güçlü’nün yer aldığı Bilimsel Araştırma Projesi, “Helisel Sondaj Kuyusu Isı Değiştiricileri”nin optimum tasarımı üzerine çalışarak fark oluşturmayı amaçlıyor. Araştırılan sistem, yeraltının yaz-kış değişmeyen doğal serinliğini kullanarak binaları soğuturken, dış çevreye sıcak hava salınımı yapmıyor. Sistem doğadan ilham alarak çalışıyor. Yaz aylarında bina içinde hapsolan bunaltıcı sıcaklık toplanarak, sarmal (spiral) şeklindeki özel borular aracılığıyla toprağın derinliklerine aktarılıyor. Böylece yaşam alanlarında doğal ve ferahlatıcı bir serinlik sağlanırken, sokaklara fazladan ısı salınımı engelleniyor.

Yapay zeka tasarlıyor
Sistemde; binlerce farklı senaryoyu “Derin Öğrenme” adı verilen yapay zeka algoritmaları hazırlıyor. Toprağın yapısından borunun kıvrımına kadar pek çok detay saniyeler içinde analiz edilerek; en az elektrik harcayıp en yüksek soğutmayı sağlayacak “kusursuz tasarım” tespit ediliyor. Deneme-yanılma devrini kapatan bu teknoloji sayesinde, aşırı sıcaklara karşı hem bütçe dostu hem de doğayla barışık yepyeni bir dönemin kapıları aralanıyor.

“En yüksek performans ve en düşük maliyet”
Proje yürütücüsü Prof. Dr. Mustafa Tutar, sistemin arkasındaki karmaşık mühendisliği ve yapay zeka dokunuşunu şu sözlerle anlattı: “Yeraltı soğutma sistemleri üzerine bugüne kadar gerçekleştirilen araştırmalarda, toprağın termofiziksel özellikleri, boru çapı ve uzunluğu, kıvrım sayısı, su bazlı aracı akışkanın giriş sıcaklığı ve debisi gibi parametreler çoğunlukla birbirinden bağımsız olarak ele alınmıştı. Ancak gerçek uygulamalarda bu değişkenler sürekli etkileşim içinde çalışmakta ve sistem performansını birlikte belirliyor. Biz bu projede, gelişmiş bilgisayar benzetimlerini derin öğrenme tabanlı yapay zeka yöntemleriyle birleştirerek söz konusu karmaşık etkileşimleri bütüncül bir yaklaşımla eşzamanlı olarak değerlendirip büyük veri kümeleri üzerinden analiz edebiliyoruz. Böylece geleneksel deneme-yanılma yaklaşımının ötesine geçilerek yüz binlerce muhtemel tasarım senaryosu kısa sürede incelenebiliyor; en yüksek soğutma performansını en düşük maliyetle sağlayan optimum sistem tasarımı önceden belirlenebiliyor.”

“Yaz dönemindeki atık ısı kış döneminde geri çekiliyor”
Uzun vadede toprağın ısınmasına yönelik alınan önlemlerden bahseden Prof. Dr. Tutar, “Toprağın sonlu kapasiteli bir ısıl enerji depolama ortamı oluşturduğu düşünüldüğünde, ısının toprağa sürekli olarak depolanması uzun dönemde sorunlara yol açabilir. Bu nedenle, söz konusu tasarımda yazın toprağa verilen ve kışın topraktan çekilen yıllık ısıl enerjilerin mümkün olduğunca dengeli olmasına yönelik tasarım optimizasyonu yapıyoruz. Mevcut sistemlerde uzun dönemli toprak sıcaklığı artışını sınırlandırmak amacıyla, hibrit sistem uygulamaları (ısı pompası ile soğutma kulesi veya kuru soğutucunun birlikte kullanılması) ve yaz döneminde depolanan atık ısının kış döneminde geri çekilmesine dayanan mevsimsel termal enerji depolama yöntemleri tercih ediliyor” dedi.

Tercihte ‘altın’ öneriler; Kariyerin rotasını yetkinlikler belirliyor

İEÜ İşletme Bölümü Öğretim Görevlisi Taylan Özgür Demirkaya, gerçekleştirdiği sunumda, bu yıl üniversite tercihinde bulunacak gençlere ve ailelere yol gösterici önerilerde bulundu. Öğrencilerin ilk olarak ‘Bu bölümü gerçekten istiyor muyum?’ sorusunu kendilerine sorması gerektiğini belirten Demirkaya, “Gençlerden sıklıkla bazı mesleklerin yüksek gelir sağladığına ilişkin yorumlar duyuyorum. Tercihleri yalnızca buna göre şekillendirmek doğru değil. Kalbinizin ve ilginizin nerede olduğuna da odaklanın” diye konuştu.
İzmir Ekonomi Üniversitesi, ‘Geleceğin Meslekleri’ buluşmasının gerçekleştiği esnada Artı Tercih Fuarcılık tarafından gerçekleştirilen ‘Tercih Günleri’ etkinliğinde de stant açtı. İEÜ standı, aday öğrencilerden ve ailelerinden yoğun ilgi gördü. İEÜ hakkında bilgi almak isteyenler, stant önünde uzun kuyruklar oluşturdu. İEÜ İşletme Bölümü Öğretim Görevlisi Taylan Özgür Demirkaya, gün boyunca hem stant çevresinde hem de özel oturumda tercih heyecanı yaşayan gençlerle bir araya gelerek sorulara yanıt verdi.

“Başarının tek kriteri yok”
Günümüzde bazı öğrencilerin kendilerini belirli standartlarla tanımladığını ancak bunun doğru olmadığını söyleyen Demirkaya, “Öğrenciler, ‘Ben dersten AA aldım’ ya da ‘Bölümümde 4,00 not ortalamasına ulaştım’ gibi ifadeler kullanıyorlar. Ancak bu yaklaşım, hayatta kendimizi nerede görmek istediğimizi belirlemeyi zorlaştırıyor. Sadece diploma sahibi olmak, bir YouTube kanalı açmak ya da iyi bir sertifika almak tek başına yeterli değil. Düşük not ortalamasına sahip olmasına rağmen kariyerinde çok başarılı olmuş öğrenciler gördüm. Elbette yüksek not ortalaması önemlidir ancak yüksek ortalamaya sahip olmamak da tek başına başarısızlık ölçütü değildir” ifadelerini kullandı.

“Geleceği öngörmek zor”
Geleceğin gözde mesleklerini bugünden kesin olarak tahmin etmenin çok zor olduğunu vurgulayan Demirkaya, “2016 yılından bu yana yapay zekâ anlatıyorum. 2022 yılının aralık ayında kullandığım GPT ile bugünkü sürümler arasında bile çok büyük farklar var. Değişim öylesine hızlı ilerliyor ki bazı meslekler tamamen ortadan kalkıyor, bazıları ise köklü biçimde dönüşüyor. Bu durum mühendislik, hukuk ve akademisyenlik gibi alanlar için de geçerli” diye konuştu.

“İlginizin nerede olduğuna odaklanın”
Demirkaya, sözlerini şöyle sürdürdü: “Gençlerden sıklıkla bazı mesleklerin yüksek gelir sağladığına ilişkin yorumlar duyuyorum. Tercihleri yalnızca buna göre şekillendirmek doğru değil. Aslında hayatta ‘tek bir doğru meslek’ diye bir olgu yok. Şu an vereceğiniz kararlarda yapabileceğiniz en iyi şey, kalbinizin ve ilginizin nerede olduğuna odaklanmaktır. Seçtiğiniz bu yol sizi her zaman mutlu edebilir veya etmeyebilir; burada asıl önemli olan, o yolculuğa çıkma cesaretini göstermek ve süreç boyunca kendinize ne kattığınız, ne öğrendiğinizdir.”

6 yetkinliğe dikkat çekti
Başarılı bir kariyer için diplomanın yanı sıra birçok yetkinliğe de sahip olunması gerektiğini ifade eden Demirkaya, “Hangi mesleği seçerseniz seçin, mutlaka mutlaka sahip olmanız gerektiğine inandığım 6 yetkinlik var. Meslekler değişse de, dönüşse de bu yetkinliklerin her zaman avantajlar sağlayacağını düşünüyorum. Bunlardan ilki, ‘çatışma yönetimi’. Grup çalışmalarında yaşanan anlaşmazlıklarda çözüm üretebilmek son derece önemli. İkinci yetkinlik ise ‘takımla çalışma’. Kolay değil ama başarının temel unsurlarından biri. Bir diğer yetkinlik, ‘etkili sunum becerisi’. Düşüncelerini sade ve etkili bir dille aktarabilen kişi, rakiplerinin birkaç adım önüne geçer. ‘İletişim’ de vazgeçilmez bir yetkinlik. Neyi, nerede ve ne zaman söyleyeceğini bilen kişiler başarıya daha kolay ulaşır. Bir diğer önemli yetkinlik ise ‘duygusal zekâ’dır. Karşınızdaki kişinin ne istediğini anlayabilmek ve doğru şekilde dinleyebilmek büyük önem taşır. Son yetkinlik ise ‘öğrenmeyi öğrenmek’. Bilgiye ulaşmanın yollarını keşfetmek ve sürekli kendini geliştirmek çok değerlidir. Bu yetkinlikler yalnızca ders dinleyerek değil; deneyimleyerek, uygulayarak ve üzerine düşünerek kazanılır” diye konuştu.

Genç mühendislerden siber saldırılara yerli yazılım

Yerli yazılım, karmaşık siber saldırıları gerçek zamanlı olarak tespit edip önleyecek.
Yaşar Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü son sınıf öğrencileri, dijital dünyayı tehdit eden siber saldırıları yapay zekâ ve makine öğrenmesi algoritmalarıyla anlık olarak tespit edip engelleyecek yerli yazılım projesi INTSEC’i geliştirdi. Büyük ağlarda siber saldırıları değişen senaryolara göre tespit edebilen yerli sistem, TÜBİTAK 2209-A programı kapsamında desteklenecek.
Dijital dönüşümün hız kazanmasıyla birlikte küresel ölçekte artan siber güvenlik tehditlerine karşı, Yaşar Üniversitesi’nden yerli ve yenilikçi bir hamle geldi. Yaşar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğrencileri Ahmet Berk Öz, Semih Cengiz Öksüzoğlu, Semih İkbal ve Veysel Kan, kritik kurumsal ağları ve veri akışlarını korumak amacıyla yapay zekâ destekli yeni bir siber savunma sistemi tasarladı. INTSEC: Makine Öğrenmesi Destekli, Gerçek Zamanlı Ağ Saldırı Tespit ve Siber Güvenlik Analizi Sistemi adını taşıyan proje, TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı tarafından kabul edilerek resmi onay aldı.

Anlık izleme ve müdahale
Proje danışmanlığını Yaşar Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Mete Eminağaoğlu’nun üstlendiği çalışma, klasik siber güvenlik duvarlarının aksine, siber saldırıların henüz gerçekleştiği esnada (gerçek zamanlı) tespit edip analiz edebilme yeteneğine sahip. INTSEC, sistem yöneticilerine dijital tehditleri anlık olarak izleme ve müdahale etme şansı tanıyor.

Siber saldırılara karşı akıllı adaptasyon
Geliştirilen sistem, siber dünyadaki kuralları ezberlemek yerine küresel veri setleriyle kendini sürekli eğitiyor. Benzer saldırıların zaman içerisindeki değişimini analiz edebilen yapay zekâ, karmaşık ağ hareketlerine esnek bir şekilde uyum sağlıyor. Bu güçlü adaptasyon yeteneği, projenin laboratuvar ortamından çıkıp kurumsal siber savunma sistemlerine anında entegre edilmesini sağlıyor.

Düşük maliyet yüksek güvenlik
Projenin bir diğer önemli hedefi ise ekonomik bir prototip sunması. Düşük maliyetli donanımlar üzerinde yerel ağ simülasyon ortamıyla kurgulanan sistem; kurumsal şirketlerin siber savunma altyapılarında, siber güvenlik laboratuvarlarında ve eğitim kurumlarında rahatlıkla uygulanabilir, sürdürülebilir ve geliştirilebilir bir yerli yazılım çözümü sunuyor.

Yaşar Üniversitesi’nde teknoloji odaklı tercih günleri

Adaylar, uzman rehber öğretmenlerin desteğiyle kariyer planlamalarını yaparken; bu yıl ilk kez YUVERSE sanal gerçeklik alanında sınırları aşan bir deneyim yaşayıp, YU Immersive Space’teki üç boyutlu avatardan üniversite hakkında doğrudan bilgi alabilecek.
Selçuk Yaşar Kampüsü M Blok Fuaye Alanı’nda düzenlenecek etkinliklerde adaylar ve aileleri; taban puanlar, programlar, kampüs yaşamı, sosyal imkanlar ve yurt seçenekleri hakkında doğrudan bilgi edinebilecek. Ayrıca, 38 bölüm ve programın öğretim elemanlarıyla, bölüm ismine göre ayrılan sınıflarda yüz yüze görüşme fırsatı bularak, eğitim içerikleri ve akademik kariyer süreçleri hakkında detaylı değerlendirmeler yapabilecekler. Üniversitenin mevcut öğrencilerinden oluşan “YU Team” ise adaylara eşlik ederek kampüs imkanlarını yakından tanıtacak.

Yeni teknolojik stüdyolarda deneyim imkanı
Bu sene, “Tercih Danışma Günlerine” özel bir ilk olarak, Medya Merkezi Müdürlüğü tarafından kurulan Lokasyon Bazlı Sanal Gerçeklik Alanı (Location-Based Entertainment) “YUVERSE” ve YU Immersive Space (Sürükleyici Deneyim Stüdyosu) alanlarında ziyaretçilere çeşitli içerikler sunuluyor.
Yaşar Üniversitesi’nden bir öğrenci stajyerin birebir görüntüsüyle eşdeğer oluşturulan yapay zeka destekli üç boyutlu avatar, YU Immersive Space stüdyosu ekranlarında aday öğrencileri karşılıyor. Aday öğrenciler, eğitilmiş yapay zeka modelinden yararlanan bu üç boyutlu avatara üniversitenin eğitimi, kampüs imkanları gibi sorular sorup anında sesli ve görsel yanıtlar alabilecek. Aynı zamanda, bu üç boyutlu avatar adaylara kampüs turu da yaptıracak.
Türkiye’de ilk defa bir eğitim kurumunda 30 kişinin aynı anda aynı içeriği sanal gerçeklik gözlükleriyle deneyimleyebildiği bir alan olarak kurulan YUVERSE’de ise NASA James Webb Uzay Teleskobu’ndan alınan uzay verilerinden oluşan bir eğitim içeriğine ve 2 farklı etkileşimli içeriğe erişim açık olacak.
Dijital Medya Yönetimi Müdürlüğü’nün hazırladığı yapay zeka destekli dijital danışmanı AISuBilge ise Selçuk Yaşar Kampüsü’nde hologram olarak aday öğrencileri karşılayarak tercih sürecinde onlara rehberlik edecek.
Adaylar ve veliler, danışmanlık hizmetlerinden kendilerine en uygun olan kanalı seçerek yararlanabilecekler. Kampüste yüz yüze sunulan desteğin yanı sıra, 0232 570 71 72 numaralı bilgilendirme hattı üzerinden telefonla da bilgi alınabilecek. Dijital ortamdan destek almak isteyenler ise aday.yasar.edu.tr web adresi üzerinden bilgilendirme sayfalarına erişerek Yapay Zeka Tercih Robotu özelliğini kullanabilecek.

Özhelvacı: “Yapay zekâ, rekabet gücünü şekillendiren stratejik bir unsur”

İş dünyasının dönüşüm ajandasında giderek daha merkezi bir konuma yerleşen yapay zekâ teknolojilerinin stratejik yönetim boyutunun ele alındığı etkinlik, EGİAD merkezinde düzenlendi. Panel, üyeler ve şirket profesyonelleri tarafından yoğun ilgi gördü.
Seminerde, Gilda&Partners Consulting Managing Partner’ı Jilda Bal, yapay zekânın iş dünyasında sağladığı fırsatlar, dönüşüm sürecinde karşılaşılan zorluklar ve bu sürecin etkin yönetimine ilişkin deneyimlerini katılımcılarla paylaşırken; liderlik perspektifinin teknoloji yatırımlarındaki belirleyici rolü çok boyutlu bir yaklaşımla değerlendirildi.

Yapay zekâ artık bir teknoloji değil, rekabet altyapısı
Etkinliğin açılış konuşmasını gerçekleştiren EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Özhelvacı, yapay zekânın yalnızca bir teknoloji yatırımı değil, doğrudan rekabet gücünü şekillendiren stratejik bir unsur haline geldiğine dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu: “Bugün iş dünyasının gündeminde yapay zekâ, artık yalnızca teknoloji ekiplerinin konusu değildir. Yapay zekâ; yönetim kurullarının, CEO’ların ve şirketlerin gelecek tasarımının doğrudan merkezine yerleşmiştir. Karşımızda yalnızca bir teknoloji değil; karar alma biçimimizi, verimlilik kaslarımızı ve rekabet anlayışımızı yeniden tanımlayan güçlü bir ekonomik dönüşüm var.”
Özhelvacı, kurumların sürdürülebilir büyüme ve rekabet avantajı elde edebilmesi için teknoloji yatırımlarının doğru kullanım senaryosu ve güçlü bir liderlik anlayışı ile desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

“Liderlik dönüşümü yönetmek demektir: Mesele teknoloji değil, doğru karar
Konuşmasında yapay zekâ yatırımlarının başarısında liderlik kapasitesinin belirleyici olduğuna dikkat çeken Özhelvacı, dönüşüm sürecinin yalnızca teknolojik değil, yönetsel bir mesele olduğunun da altını çizerek, “Mesele yalnızca yapay zekâyı kullanmak değil, nerede kullanacağını, nerede insan muhakemesini öne çıkaracağını ve bu dengeyi nasıl yöneteceğini bilmektir. Liderlik tam da bu noktada belirleyici hale gelmektedir.” diye konuştu.
Bu yaklaşımın, özellikle hızlı değişen rekabet koşullarında kurumların risk yönetimi ve stratejik karar alma süreçlerinde kritik bir avantaj sağlayacağı ifade edildi.

İşgücü, yetenek ve şehir ekonomileri yeniden tasarlanıyor
Seminerde, yapay zekâ teknolojilerinin yalnızca şirketlerin operasyonel süreçlerini değil, iş gücü yapısını ve şehirlerin ekonomik rekabet gücünü de yeniden şekillendirdiği vurgulandı. EGİAD tarafından hazırlıkları sürdürülen “Yaratıcı Yıkım Sürecinde İzmir – Üçüz Dönüşüm ile İşgücü Piyasasının Yeniden Tasarımı” raporuna atıfta bulunan Özhelvacı, bu dönüşümün doğru yönetildiğinde önemli bir fırsat alanı oluşturacağını belirterek şu ifadeleri kullandı: “Biz bu dönüşümü yalnızca bir tehdit değil; eskimiş yapıların yerini daha verimli ve yüksek katma değerli sistemlerin aldığı bir yeniden doğuş süreci olarak görüyoruz. Yapay zekâ tam da böyle bir eşiği temsil ediyor.”

EGİAD, dönüşümü izleyen değil, yön veren bir kurum
Etkinlikte, EGİAD’ın dijital ve teknolojik dönüşümü yalnızca izleyen değil, veri temelli analizler üreten ve iş dünyasını geleceğe hazırlayan bir yapı olma vizyonu bir kez daha vurgulandı.
Yapay zekânın kurumların rekabet gücünü artıran, risk yönetimini güçlendiren ve stratejik karar süreçlerini hızlandıran temel bir unsur haline geldiği bu dönemde, liderlerin teknolojiye yaklaşımında cesaret, akılcı planlama ve insan odaklılık ilkelerinin kritik öneme sahip olduğu ifade edildi.
Seminer, katılımcılar açısından yalnızca teknolojik bir gündem başlığı değil; şirketlerin büyüme stratejilerinden insan kaynağı planlamasına kadar geniş bir perspektifte dönüşümün nasıl yönetileceğine ilişkin güçlü bir vizyon sunan stratejik bir buluşma olarak değerlendirildi.

İngilizce eğitiminde ‘yapay zekâ’ liderleri yetişiyor

ABD Ankara Büyükelçiliği İngilizce Eğitim Ataşeliği’nin (RELO) desteğiyle bu yıl ikincisi düzenlenen İngilizce Dil Eğitiminde Yapay Zekâ Programı’na (AIETP 2026), 17 şehirden 20 İngilizce eğitmeni katıldı. İEÜ’deki programı başarıyla tamamlayan isimler, bölgelerine dönerek edindikleri bilgileri, kendilerine başvuruda bulunan 900’den fazla eğitmene aktaracak.
İEÜ Yabancı Diller Yüksekokulu Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Donald Staub’un proje direktörlüğünü, Müdür Yardımcısı Dr. Öğretim Üyesi Özge Coşkun Aysal’ın da koordinatörlüğünü yürüttüğü AIETP 2026, kampüste gerçekleştirilen yoğun bir başlangıç eğitimiyle start aldı. Arizona State University Global Launch Programı’ndan gelen ABD Büyükelçiliği Uzmanı Alissa Nostas eşliğinde yapay zekâ destekli dil öğretimi, etik AI (yapay zekâ) kullanımı, eğitim tasarımı ve öğretmen eğitimi konularında uygulamalı çalışmalar yapıldı.

Dijital rozet verilecek
AIETP 2026’nın, Türkiye genelindeki İngilizce eğitmenlerinin mesleki gelişimini güçlendirdiğini söyleyen Dr. Staub, “Üniversitemizdeki programa, bu yıl 20 kişi katıldı. Onlar da eğitmen olarak, kendi bölgelerindeki eğitmenlere bilgi ve deneyimlerini aktaracak. Programımızı başarıyla tamamlayan isimlerden eğitim almak için Türkiye genelinde yaklaşık 900 kişi başvuruda bulundu. 2025 yılında ilk kez uygulanan AIETP kapsamında hayata geçirilen yaygınlaştırıcı eğitim modeli sayesinde, Türkiye genelinde yaklaşık 700 İngilizce eğitmeni yapay zekâ destekli dil öğretimi konusunda mesleki gelişim fırsatı elde etmişti. Bu yıl ise, 2025’e göre başvuru sayısında belirgin bir artış var. Bu sayede yapay zeka destekli İngilizce öğretimi uygulamaları, ülke genelinde yaygınlaşacak. Bölgesel eğitimlerini başarıyla tamamlayan eğitmenlerin bu katkıları, İzmir Ekonomi Üniversitesi Mikro-Yeterlilikler Ofisi tarafından verilecek dijital rozetle tanınarak uluslararası standartlarda belgelendirilecek” ifadelerini kullandı.

Vergi denetiminde “yapay zeka” dönemi

Vergi denetiminde ‘akıllı uyum’ dönemini başlatan sistemle, sahte belge kullanımı ve kayıt dışılıkla mücadelede proaktif bir yaklaşıma geçilerek risklerin anlık takibi ve vergi adaletinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından, 1 Ekim 2025 itibarıyla devreye alınan ve ‘vergi denetiminde devrim’ olarak nitelendirilen Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi (KURGAN), İzmir’de tüm detaylarıyla masaya yatırıldı. Birbirinden farklı sektörlerde hizmet veren iş insanlarının katılımıyla gerçekleşen bilgilendirme toplantısında, yapay zeka destekli vergi denetimi sistemi olarak tanımlanan ve tüm mali işlemleri anlık olarak analiz ederek, sahte belge kullananları ve riskli mükellefleri tespit etmeyi amaçlayan sistem hakkında görüş alışverişinde bulunuldu.

Yoğun katılımla gerçekleşti
KURGAN Bilgilendirme Toplantısı, İzmir Ticaret Odası ev sahipliğinde yoğun bir katılımla düzenlendi. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanı Muhsin Atcı, İzmir Defterdarı Ömer Alanlı ve İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Üyesi Serdar Gökhan Arıkan’ın açılış konuşması yaptığı toplantıya, İzmir Ticaret Odası Meclis Başkanı Selami Özpoyraz, Meclis Başkan Yardımcıları Mehmet Tahir Özdemir ve Nevzat Artkıy ile üyeler katıldı.

Atcı: “Kayıtdışılık oranı yüzde 30 seviyelerine ulaştı”
Vergi Denetim Kurulu’nun son iki yılda yoğun denetim sürecine girmesinin temel gerekçesinin kayıt dışılık oranının yaklaşık yüzde 30 seviyelerine ulaşması olduğunu belirten T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanı Muhsin Atcı, “Sahte belge kullanımı yaklaşık 30 yıldır Türkiye’nin en büyük mali sorunlarından biri. Beyana dayalı vergi sisteminin sağlıklı işlemesi için vergi ahlakının güçlendirilmesi gerekiyor. Sadece ceza odaklı değil rehberlik edici ve yönlendirici denetim anlayışının esas alınması önemli. Vergi idaresinde “ceza kes – düzeltme bekle” yaklaşımından uzaklaşılarak, mükellefi ikna eden ve gönüllü uyumu artırmayı hedefleyen akıllı uyum (smart compliance) modeline geçilmesi gerekiyor” dedi.

Amaç, vergi uyumunu kalıcı şekilde artırmak
Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi (KURGAN) aracılığıyla, potansiyel riskli işlemlerin erken aşamada tespit edilmesinin ve kullanıcı mükelleflerin uyarılarak sürece uyum sağlamalarının hedeflendiğini belirten Atcı sözlerine şöyle devam etti: “Yapay zeka ve ileri veri analiz teknolojileri denetim süreçlerinde yoğun şekilde kullanılarak reaktif denetimden proaktif denetime geçilmesi, geçmiş yıllar yerine güncel risklerin anlık olarak izlenmesi başarı oranını artırıyor. Bu noktada yeni denetim yaklaşımının temel amacının vergi uyumunu kalıcı biçimde artırmak, kamu gelir kayıplarını azaltmak ve adil bir vergi sistemi oluşturmak olduğunu bir kez daha belirtmek istiyorum”

Alanlı: “Öncelikli bir kamu politikası olarak ele alınmalı”
Ekonominin sağlıklı ve sürdürülebilir şekilde ilerleyebilmesi için kayıt dışı ekonomi ve sahte belge düzenlenmesiyle mücadelenin öncelikli bir kamu politikası olarak ele alınması gerektiğini vurgulayan İzmir Defterdarı Ömer Alanlı, “Geçmiş dönemde mükellef inceleme süreçleri 5 yıla kadar uzayabiliyor, hatta bazı dosyaların zamanaşımına uğrayabiliyordu. Yeni denetim yaklaşımıyla mükelleflerin iz bırakmadan işlem yapmalarının önüne geçildiğini görüyoruz. Risk Analiz Merkezi tarafından belirlenen kriterler doğrultusunda riskli olduğu değerlendirilen mükelleflerin incelemeye sevk ediliyor. Bu noktada sahada görev yapan denetim elemanları ile Risk Analiz Merkezi’nin çalışmalarının uyum içinde yürütülmesi sistem etkinliğinin artması açısından önem taşıyor. KURGAN sistemi ile mükellefler, muhtemel riskler konusunda önceden uyarılıyor ve ileride karşılaşabilecekleri hukuki ve mali sonuçlara karşı tedbir almaya yönlendiriliyor. Uygulama yeni olduğu için bazı aksaklık ve eksiklikler yaşanabilir. Ancak meslek mensuplarından ve paydaşlardan gelen geri bildirimler dikkate alınarak çözüm odaklı bir yaklaşım benimseyebiliriz” dedi.

Arıkan: “Kurgan’ın en önemli katkısı, öngörülebilirlik”
İzmir Ticaret Odası olarak teknolojiyi merkeze alan, veriye dayalı ve şeffaflığı esas alan tüm dönüşüm süreçlerini güçlü şekilde desteklediklerini ifade eden İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Üyesi Serdar Gökhan Arıkan, “Şirketlerin mali verilerini ileri analiz yöntemleriyle değerlendirerek riskleri erken aşamada tespit eden, önleyici denetim anlayışını esas alan çağdaş bir gözetim sistemi olan KURGAN, yalnızca kamunun vergi uyumunu artırmasına hizmet eden bir araç değil; aynı zamanda özel sektör için güçlü bir kurumsallaşma mekanizması olarak da karşımıza çıkıyor. Sanayiden ticarete, inşaattan turizme, lojistikten tarıma, finansal hizmetlerden perakendeye kadar ekonomimizin tüm sektörleri bu sistemden doğrudan etkilenecek. Çünkü KURGAN’ın odağında yalnızca rakamlar değil; şirketlerin finansal davranışları, sürdürülebilirliği ve uzun vadeli sağlamlığı yer alıyor. İş dünyamız açısından KURGAN’ın sağladığı en önemli katkılardan bir diğeri ise, öngörülebilirlik. Bu sayede şirketlerimiz, mali süreçlerini daha şeffaf ve düzenli yürüttükçe, denetim risklerini önceden görebilecek, belirsizlikler azalacak ve daha sağlıklı planlama yapabilecek” dedi.

Bakanlık’tan detaylı sunum
Açılış konuşmalarının ardından, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkan Yardımcısı Erhan Selim tarafından bir sunum gerçekleştirildi. Selim sunumunda, KURGAN sisteminin teknik altyapısını, risk analiz mekanizmasını, uygulama aşamalarını ve sahte belgeyle mücadele stratejisindeki yerini detaylı biçimde katılımcılarla paylaştı.

Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi (KURGAN) hakkında:
Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi, kurumun mali ve idari süreçlerini önceden belirlenen kriterler doğrultusunda sürekli izleyen, muhtemel riskleri erken aşamada tespit eden ve yönetime veri temelli karar desteği sunan bütüncül bir yapıdır. Bu sistem sayesinde süreçlerde şeffaflık ve hesap verebilirlik güçlendirilirken, kaynakların etkin kullanımı ve mevzuata uyum da güvence altına alınmaktadır.

İzmir Ekonomi Üniversitesi ve Türkiye Yelken Federasyonu’ndan örnek iş birliği

İEÜ Rektörü Prof. Dr. Yusuf Hakan Abacıoğlu ile TYF Başkanı Özlem Akdurak arasında imzalanan protokol kapsamında, yelken sporcuları ve federasyon çalışanları için yapay zeka ve dijital dönüşüm odaklı projeler geliştirilecek.

Üç yıl boyunca geçerli olacak protokol kapsamında; sporcuların performanslarını artırmaya yönelik bilimsel projeler üretilecek, seminerler ve çalıştaylar düzenlenecek. Ayrıca federasyon çalışanlarına lisansüstü eğitim olanakları sunulacak, farklı alanlarda eğitim ve sertifika programları açılacak. TYF ise İEÜ öğrencilerine staj konusunda öncelik tanıyacak.

İmza törenine geniş katılım

İzmir’den tüm Türkiye’ye örnek olacak projelerin temelinin atıldığı protokolün imza töreni, İzmir Ekonomi Üniversitesi’nde düzenlendi. Törene Rektör Prof. Dr. Yusuf Hakan Abacıoğlu ve TYF Başkanı Özlem Akdurak’ın yanı sıra TYF Yönetim Kurulu Üyesi Murat Şener, Genel Koordinatör Fulya Tüfenkçioğlu, üniversite yöneticileri ve akademisyenler ile İEÜ yelken takımı sporcuları katıldı.

“Gençlerimize deniz kültürünü aşılıyoruz”

İmza töreninde konuşan Rektör Prof. Dr. Yusuf Hakan Abacıoğlu, İzmir’in deniz potansiyelini gençlerle buluşturmanın önemine dikkat çekerek, “Yelken sporu, doğayla iç içe olmayı, estetiği ve disiplini öğretiyor. Öğrencilerimizin bu kültürle büyümesini önemsiyoruz. Üniversite olarak yelken alanında önemli başarılar elde ettik. Son olarak 8 kişilik takımımız, Jimmy Key Universail Yelken Yarışları’nda iki farklı kategoride birincilik kazandı. Sporun gücüyle öğrencilerimizi hayata daha donanımlı hazırlamak istiyoruz. TYF ile iş birliğimiz bu anlamda çok değerli bir adım” dedi.

“Yelken sporu bir ülkenin denizcilik kültürünün temelidir”

TYF Başkanı Özlem Akdurak ise İzmir Ekonomi Üniversitesi ile kurdukları güçlü iletişimi daha ileriye taşıdıklarını belirterek, “İzmir, yelken için eşsiz bir coğrafya. Üniversitelerle yapılan iş birlikleri bizim için çok kıymetli. İEÜ ile yapay zeka ve dijitalleşme konularında da önemli çalışmalar yürütebiliriz. Ortak projelerle sporcularımıza, antrenörlerimize ulusal ve uluslararası düzeyde katkı sağlamayı hedefliyoruz. Avrupa Birliği projeleri dahil birçok alanda birlikte yol alabileceğimize inanıyoruz. İzmir Ekonomi Üniversitesi’ni kendi evim gibi görüyorum” diye konuştu.

Çağımızın stratejik müttefiki: yapay zeka

İtibar Yönetimi Danışmanı, Yazar Salim Kadıbeşegil dünyanın yapay zeka ile yeni bir toplumsal sözleşmeye doğru gittiğini belirterek, “Yapay zeka bizim en verimli iş ortağımız olabilir ancak bu noktada en önemli tehlike yanlış bilgi ve veri sahteciliği” dedi.
Selçuk Yaşar Kampüsü’nde gerçekleştirilen ve moderatörlüğünü Yaşar Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Özlem Alikılıç’ın üstlendiği “PR Talks” etkinliğinin beşincisine, İtibar Yönetimi Danışmanı, RepMan Kurucu Başkanı, Yazar Salim Kadıbeşegil, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Görsel İletişim Tasarımı Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Behiç Alp Aytekin ve Yapımcı- Yönetmen Can Fakıoğlu konuşmacı olarak katıldı.

Yapay zeka ve itibar yönetimi
Yapay zekanın itibar yönetimi için yalnızca bir araç değil, aynı zamanda stratejik bir müttefiğimiz olabileceğini belirten Salim Kadıbeşegil şunları söyledi: “Veri analizi ve algı yönetimi çok önemli. Yapay zeka ile sosyal medyada duygu analizi yaparak bir markanın itibar yönetimini nasıl yapabileceğini belirleyebilirsiniz ve idare edebilirsiniz. En önemli tehlike yanlış bilgi ve veri sahteciliği. Burada etik konusu da çok önemli bir kavram olarak ortaya çıkıyor. Yapay zeka şu anda hayatımızda ve bundan sonra da olacak. Önemli olan ondan nasıl faydalanabileceğimiz. Yapay zeka için GO oyununu örnek vermemin bir nedeni var. Orada bir şey bizim kontrolümüzden çıkıyor. İnsanın kontrolünden çıkarak bilgisayarın eline geçiyor. Bu bir dönüm noktası oluyor. Teknoloji insanlık tarihinin başından beri insanlığın hayrına olacağı iddia edilen buluşlarla gelişti. Teknolojiye hakim olmak bize bir kazanım getiriyor. Dünya Wikipedia gibi yani herkesin veri sağladığı ve faydalandığı bir alan olsa, hatta şirketler de bu şekilde yapay zekaya yaklaşsa o zaman çok güzelleyir. Böyle bir sistem etik, adil ve mantıklı olur.”
Yapay zekaya ne kadar güvenebiliriz sorusunun da güncelliğini koruduğunu vurgulayan Kadıbeşegil, “Tabi ki bu teknolojiden destek alıyoruz. Bir tarafta Çin ve Hindistan var dünya nüfusunun yarısı. Diğer tarafta devletlerin bile üstünde 5 adam var. Yapay zeka dahil her şeyi kontrol ediyorlar. Elon Musk, Jeff Bezos gibi yeni yönetici sistemlerinin olduğu. Artık dünya sınırları kalktığı bambaşka bir toplumsal sözleşmeye doğru gidiyor. Peki İnsanlık nasıl bir toplumsal sözleşmeden geçiyor? Gönlümden geçen Wikipedia gibi bir dünya ama böyle mi olacak bilemiyoruz” diye konuştu.

İnsana rakip mi?
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi İletişim Fakültesi, Görsel İletişim Tasarımı Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Behiç Alp Aytekin de yapay zeka ile insanın yarıştırıldığı bir ortam oluşturulduğunu belirterek, “Yapay zekadan faydalanmak için doğru üretim araçları nelerdir sorusunu sormamız gerekiyor. Yapay zeka ile birey arasında bir rekabet varmış ikilemi yaratılıyor. Aslında yapay zekayı eğiten aslında birey. Ona komutu yazan bir insan. Dolayısıyla yapay zekayı bir rakip değil müttefik gibi görmek mümkün. İşte bu noktada etik değerler ön plana çıkıyor. Nasıl ki tarih yazarken objektif ya da sübjektif olma durumu varsa bunun için de aynı şey geçerli. Yapay zekanın çıkışı batı olduğu için enformasyonu da onlar oluşturuyor” dedi.

Rekabette eşitlik
Yapay zekanın dünya tarihinde görmediğimiz bir hızda çok yüksek bir kullanıcı sayısına ulaştığını ifade eden Yapımcı ve yönetmen Can Fakıoğlu da “Yapay zekan, ucuz ve verimli bir hizmet sunuyor. Zaman ve enerjiden tasarruf ederek kullanılan bir uygulama. Duygu barındırmadığı ve 7/24 uyanık çalıştığı için fark yaratacak insanı nüansını koymasa bile hatadan arındırılmış mantıklı çözümü üretebiliyor. Bana göre bizim bunlara çok ihtiyacımız var. Toplumun her alanında karar mekanizmasının başındaki kişiler duygusal hareket ederek toplumun yararını gözetmeyen kararlar verebiliyor. Örneğin iklim krizi, ekonomik krizler küresel olarak hepimiz bu krizlerin içinde yaşıyoruz. Özetle o duygudan arınmış düz mantığı aklıselime ihtiyacımız olduğunu düşünüyorum” diye konuştu.İHA

Medya Urla Haberleri